Stanisława Grażyńska

Barwy muzycznej wyobraźni

Kolejny koncert w ramach Children`s Philharmonic
im. Piotra Lacherta w Gdańsku zorganizowany został przez Gdańską Fundację Twórców i Wykonawców Muzyki Współczesnej przy współpracy z Gdańskim Kołem
Miłośników Muzyki Współczesnej przy współudziale Radia Gdańsk. Siłą napędową całego projektu, niezmordowaną orędowniczką młodych talentów jest pianistka i pedagog-Justyna Philipp, którą z całego serca podziwiam za konsekwencję, upór w działaniach, za kaskadę wręcz pomysłów.

Koncert nosił tytuł "Barwy wiolonczeli". Niektórzy uważają, że ten instrument najbardziej w brzmieniu
przypomina głos ludzki.

Na początku zabrzmiała nastrojowa "Bajka" Piotra Lacherta w ładnym od strony dźwiękowej wykonaniu
adiunktów gdańskiej Akademii Muzycznej - skrzypka - Pawła Kuklińskiego i wiolonczelisty - Tadeusza
Samerka. Z kolei studentka II roku gdańskiej uczelni (z klasy Tadeusza Samerka) - Maria Swoszowska
i pianistka - Magdalena Darska-Szpakiewicz zaprezentowały niełatwą lecz ciekawą Canzonę Krzysztofa
Meyera, można rzec, polskiego klasyka XX wieku. Student V roku (pracujący pod kierunkiem tego samego
pedagoga) - Mariusz Mruczek wraz z wymienioną pianistką przedstawili I część (Allegro moderato) koncertu
e-moll Arama Chaczaturiana. Bardzo piękne dzieło ormiańskiego kompozytora to prawdziwy kalejdoskop
możliwości technicznych i brzmieniowych wiolonczeli co zostało przedstawione w pełnej krasie, podbudowane solidnie przygotowaną partią fortepianu zastępującą orkiestrę.

Wiele uroku wniosły najmłodsze uczestniczki wieczoru - Aleksandra Cisowska i Julia Brzozowska ze Szkoły
Muzycznej I stopnia w Gdyni. Uczą się w klasie Jadwigi Rudki-Stefaniak. Ślicznie ubrane, grające na
instrumentach rozmiarem przystosowanych do ich wzrostu, wykonały w duecie trzy utwory swojego pedagoga - Wesoły cypisek, Szewczyk Dratewka, Mały Irlandczyk. Były bardzo przejęte swoim występem, ale świetnie sobie poradziły i zostały nagrodzone burzą oklasków. Brawa dla Jadwigi Rudki-Stefaniak, że od
najwcześniejszego okresu edukacji uczy kameralnego muzykowania, co jest niezwykle istotne w kształtowaniu
osobowości artystycznej młodego człowieka. Prawdziwymi gwiazdami koncertu okazali się wiolonczelistka
Aleksandra Pykacz (z klasy Jadwigi Rudki-Stefaniak) i pianista - Tomasz Zając (z klasy Julity Książkowskiej).
Oboje uczą się W Szkole Muzycznej II stopnia w Gdyni. Mają na swoich kontach długą listę nagród
i wyróżnień na konkursach i przesłuchaniach, wchodzą na kolejny etap nauki z godnym pozazdroszczenia
bagażem dokonań i doświadczeń. Aleksandra Pykacz wykonała dwie kompozycje na wiolonczelę solo:
"Kaprys polski" Grażyny Bacewicz oraz "Flamenco" - Hugety Tagelli. Tomasz Zając przedstawił dwa utwory fortepianowe: "Etiudę" - obraz op.33 nr 4 Sergiusza Rachmaninowa i "Dumkę" Martyny Koseckiej, studentki Wydziału Kompozycji i Dyrygentury Akademii Muzycznej w Krakowie. Oboje zaś w duecie zachwycili publiczność interpretacjami dzieł Giuseppe Valentiniego, Davida Poppera i Astora Piazzoli. Zatem można było usłyszeć ich w muzyce różnorodnej stylistycznie, stawiającej przed wykonawcami całą paletę wymagań. Oboje reprezentują wysoki poziom umiejętności, współgrania, wzajemnego zrozumienia intencji. Doprawdy, bardzo jestem ciekawa jak rozwiną się podczas następnego etapu studiów.

Koncert dostarczył słuchaczom wielu emocji a studentom, uczniom i pedagogom poza satysfakcją - wskazówek dotyczących dalszej pracy. I taka jest między innymi idea działalności Children`s Philharmonic imienia Piotra Lacherta.
Koncert można oglądać na You Tube 2009, pod hasłem CHILDREN'S PHILHARMONIC.

                                                                                                                               Stanisława Grażyńska

PIOTRA LACHERTA "MUSIC FOR THE PIANO"

Gdańska pianistka Justyna Philipp, z godnym uznania zapałem, propaguje od lat twórczość polskich kompozytorów współczesnych -w szczególności Piotra Lacherta i Tadeusza Kasserna. Jednym z owoców jej działań jest płyta CD "Piotr Lachert -Music for the piano" nagrana w październiku 2000 roku w studio Polskiego Radia Gdańsk. Obejmuje ona dwa cykle fortepianowych miniatur kompozytora.
      Avale Koan to powstałe w 1991 roku preludia przeznaczone do medytacji. Choć tworzą dziesięcioczęściowy cykl, mogą istnieć samodzielnie, jako dzieła odrębne. Każdy Koan oparty jest na określonym pomyśle konstrukcyjnym, fakturalnym czy rytmicznym. Każdy ma swój odrębny klimat i wyraz. Z pewnością nie są to utwory, których można słuchać "przy okazji". Wymagają skupienia, zasłuchania się -tylko wówczas oddziaływują na słuchacza poprzez swój specyficzny nastrój. Oceniając wykonanie trzeba stwierdzić, że Justyna Philipp jest na ogół wierna tekstowi, choć dobrze by było dokładniej realizować drobiazgowe oznaczenia dynamiczne (zwłaszcza w Koan 3, gdzie dynamika pp i ppp ma wyjątkowe znaczenie), czy artykulacyjne (np. legatissimo w Koan 1). Nie zawsze też udaje się w pełni przekazać sugerowany w nutach wyraz danego preludium -brak zwłaszcza con fuoco w Koan 8 i gaio w Koan 9. Z recenzenckiego obowiązku zwracam uwagę na te szczegóły, które mogłyby pogłębić interpretację i wzmocnić wyraz utworów Lacherta, przyznać jednak trzeba, że pianistka potrafi wniknąć w ducha jego muzyki i współtworzyć jej klimat -a to właśnie on jest tej muzyki wyróżnikiem.
      Cykl Cropelki powstawał w latach 1989, 1999 i 2000. Jest zbiorem kilkudziesięciu miniatur, niejednokrotnie o filigranowych rozmiarach, które Lachert tworzył początkowo jako improwizowany podkład muzyczny do spektakli teatralnych. To swego rodzaju krótkie muzyczne myśli o różnej tematyce. Inspiracją dla nich były wiersze włoskich poetów Gino Pantaleone i Carlo Lizza. Z czasem kompozytor postanowił przelać te ulotne myśli na papier nutowy i stworzyć cykl, którego całość dedykował Justynie Philipp. Nagranie obejmuje wszystkie powstałe Cropelki, choć sam kompozytor dopuszczał podobno możliwość wykonywania podczas koncertów części z nich. Wykorzystując swobodę, jaką twórca dał wykonawcy w aleatorycznym układaniu kolejności Cropelek Justyna Philipp podzieliła całość na siedem części. Dowolność układu pozwala danemu wykonaniu nadać indywidualny rys, odmiennie kształtować napięcia. Charakter tych miniatur zdaje się szczególnie odpowiadać pianistce, która gra je precyzyjnie -gdzie trzeba lekko i zwiewnie, gdzie trzeba ze stosowną powagą i skupieniem.
Warto sięgnąć po płytę "Piotr Lachert -Music for the piano" i poznać interesujące fortepianowe utwory polskiego kompozytora od lat mieszkającego i działającego we Włoszech. Nowoczesny, lecz przystępny język dźwiękowy Lacherta sprawia, że zarówno dla melomanów jak i dla młodzieży uczącej się gry na fortepianie jego utwory mogą stanowić dobre przygotowanie do odbioru lub wykonywania współczesnej literatury fortepianowej innych, awangardowych twórców.

PIOTR POŻAKOWSKI